Mô hình Kinh tế Y tế với R

Bệnh truyền nhiễm & kháng kháng sinh

Author

Nguyễn Khởi Quân

Published

09/10/2026

Cuốn sách này dạy bạn tự xây mô hình kinh tế y tế bằng R, từ dòng mã đầu tiên đến một báo cáo đủ để trình bày trước hội đồng. Mọi ví dụ đều lấy từ những vấn đề bạn gặp hằng ngày ở Việt Nam: lao kháng thuốc, HIV, sốt xuất huyết Dengue, vi khuẩn kháng carbapenem trong ICU. Sách miễn phí, viết bằng tiếng Việt, và mọi con số đều do mã tính ra.

Sách dành cho ai

Sinh viên y tế công cộng, nghiên cứu viên, bác sĩ, dược sĩ và cán bộ y tế hoặc bảo hiểm muốn hiểu, đọc và tự làm một đánh giá kinh tế. Bạn cần biết thống kê cơ bản. Bạn không cần biết R hay mô hình hóa: Module M00 bắt đầu từ con số không.

Cách học một bài

Mỗi bài có cùng một nhịp:

Phần Bạn làm gì
Vì sao bạn nên quan tâm? Một tình huống thật ở bệnh viện, nhà thuốc hay điểm DOT, với giá thật
Mục tiêu và ý chính Biết trước mình sẽ làm được gì sau bài
Nội dung Ý tưởng trước, công thức sau
Thực hành Chạy từng đoạn mã; mỗi đoạn có lời dẫn: làm gì, vì sao, kiểm tra gì
Mẹo thực hành, lỗi thường gặp Kinh nghiệm để không mất một tuần tìm lỗi
Bài tập có lời giải Từ dễ đến khó

Cuối mỗi bài có kịch bản video (thu gọn) cho giảng viên.

Bản đồ khóa học

Module Số bài Video (phút)
M00 · R cho mô hình kinh tế y tế 6 82
M01 · Nền tảng đánh giá kinh tế và cây quyết định 5 71
M02 · Mô hình chuyển trạng thái đoàn hệ (Markov) 5 68
M03 · Bất định, phân tích độ nhạy và giá trị thông tin 5 69
M04 · Mô phỏng vi mô (microsimulation) 5 68
M05 · Mô hình lây truyền động 5 69
M06 · Kinh tế học kháng kháng sinh (AMR) 5 70
M07 · Phân tích sống còn cho mô hình quyết định 5 69
M08 · Hiệu chuẩn mô hình (calibration) 4 53
M09 · Dữ liệu đầu vào cho Việt Nam và LMIC 5 66
M10 · Từ mô hình đến chính sách: tác động ngân sách và công bằng 4 57
M11 · Kỹ thuật phần mềm cho mô hình kinh tế y tế 5 63

Tổng cộng 59 bài, khoảng 13.4 giờ video.

Số liệu trong sách

Các con số phản ánh gần đúng thực tế Việt Nam 2023–2026 và lấy từ nguồn công khai: bảng giá dịch vụ BHYT, giá thuốc trúng thầu, bảng giá Global Drug Facility, Tổng cục Thống kê, WHO và Ngân hàng Thế giới. Chúng đủ sát để bạn nhận ra thực tế của mình và thảo luận. Chúng không thay cho số liệu của một nghiên cứu hay một quyết định chính sách thật. Giá trị nào chưa có nguồn công khai được ghi rõ là giá trị minh họa. Mọi giá trị dùng chung (tỷ giá, GDP bình quân đầu người, lương tối thiểu, bảng sống, ngưỡng chi phí-hiệu quả, giá dịch vụ) nằm ở một chỗ duy nhất, kb/_shared/, nên sửa một lần là cả sách cập nhật.

Chạy mã

Mỗi module là một thư mục tự chạy được. Ví dụ:

cd kb/m02-cohort-markov
Rscript code/l03-cohort-trace.R

Bạn cần R ≥ 4.3 và các gói ggplot2, deSolve, flexsurv, mgcv, data.table, Rcpp, shiny, testthat.

Giấy phép

Nội dung chữ: CC BY 4.0. Mã nguồn: MIT. Bạn được dùng, sửa, dịch và dạy lại, chỉ cần ghi nguồn.