Những điều hay nhất đã học được trong năm 2020
Năm vừa rồi là một năm với quá nhiều biến động, cả môi trường bên ngoài lẫn bên trong con người mình. Đó là năm hiếm hoi mình được sống trong thời kỳ hỗn loạn, với COVID-19, nhờ đó cũng quan sát và học thêm được rất nhiều điều.
Sự vững vàng hơn trong nhận thức giúp mình càng yêu hơn những công việc mình làm. Những trải nghiệm đầy ý nghĩa trong năm qua cùng với gia đình, Y học Cộng đồng, với bạn bè, với những anh, chị, thầy, cô mình yêu quý là vô giá và không thể nào quên.
Suốt năm 2020, mình cũng kiên trì hơn với thói quen đọc sách. Mình sử dụng Goodreads làm công cụ theo dõi, viết bình luận sau mỗi quyển, và đặt mục tiêu 30 quyển. Thế mà hôm nay ngồi lục cục mở xem lại, mình đã đọc được hơn 200% mục tiêu rồi (65 quyển), có lúc còn vào top #10 reviewers của Việt Nam! 😊
Ngẫm nghĩ lại, hình như chính thói quen này giúp mình nhận ra rất nhiều điều hay ho trong cuộc sống. Đọc sách không thay thế được trải nghiệm thực tế, nhưng sách giúp nâng cao trải nghiệm của bản thân.
Sẵn đây, mình lưu lại năm điều hay nhất mình đã đọc được trong năm qua. Mình để tên sách gốc để tôn trọng nguyên bản, và ai quan tâm cũng dễ tìm bản tiếng Việt theo tên gốc.
Ash Ali, Hasan Kubba, “The Unfair Advantage”.
Cũng có nhiều thời điểm mình cảm thấy tự ti và thua kém. Quyển sách đã kéo mình ra khỏi kén, giúp mình nhận ra luôn có một số lợi thế bất công khiến mình trở nên nổi bật so với người khác. Lợi thế ấy khác nhau ở mỗi người, có thể là chiều cao vượt trội, hình thể đẹp đẽ, trí thông minh, lòng tốt bụng hay vị tha tột cùng. Đừng chỉ tập trung vào điểm yếu của bản thân. Đừng so sánh điểm yếu của mình với điểm mạnh của người khác. Hãy tìm ra lợi thế “bất công” của mình, tập trung vào đó để ngày càng tốt hơn và tốt hơn nhé!
Erich Fromm, “The Art of Loving” và “To Have or to Be”
Nhiều lúc, mối quan hệ của mình rơi vào bế tắc. Mình đã tìm đến những quyển sách và những chia sẻ của những anh, chị đi trước. “To have” và “To be” nên đi kèm với nhau, muốn có một người bạn tốt, bản thân mình hãy trở thành một người bạn tốt trước đã. Mình nhận ra một điều rất chí mạng: Tình cảm giống như là những quả bóng thuỷ tinh đẹp đẽ nhưng mỏng manh dễ vỡ, một khi đã làm rơi, dù có nhặt lên và ghép lại cũng sẽ không bao giờ toàn vẹn được như lúc đầu.
Michael J. Sandel, “Justice: What’s the Right Thing to Do?”
Nhiều lúc mình vẫn mông lung với câu hỏi: “Công lý là gì? Thế nào mới là công bằng?”. Thầy Sandel đã giúp mình phần nào giải quyết câu hỏi này. Công lý không đơn giản chỉ là phán xét đúng, sai. Công bằng cũng được phân chia ra nhiều loại, “công bằng ngang”, “công bằng dọc”. Muốn đánh giá công lý có thật hay không không đơn giản chỉ ở cảm giác đúng sai, bản thân mình phải có thật nhiều góc nhìn, nhiều công cụ đánh giá và nhiều trải nghiệm thực tế cũng như tìm hiểu những lý do ẩn khuất đằng sau. Xem voi thì phải xem đầy đủ, đừng chỉ sờ vòi sờ tai rồi phán xét nhé!
Tara Westover, “Educated”
Mình đọc quyển này vì Bill Gates gợi ý thôi (he he 😃) Trong suốt hành trình gian khổ từ vùng quê Idaho của Tara đến khi tốt nghiệp tiến sĩ tại Cambridge, luôn luôn có một cái giá mà Tara phải đánh đổi. Cô đã học cách học, cách chấp nhận sự giúp đỡ của mọi người và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, biết chấp nhận đánh đổi.