The Creative Curve – Allen Gannett
How to develop the right idea, at the right time?
Allen Gannett là một doanh nhân công nghệ. Anh là nhà sáng lập và CEO của TrackMaven, một nền tảng phân tích marketing.
Sách thuộc thể loại non-fic, nội dung chủ yếu bàn luận về sự sáng tạo.
Để sáng tạo, bạn không cần phải thông minh kiệt xuất
Năm 2013, một nhà tâm lý học người Australia làm một nghiên cứu về mối liên hệ giữa IQ và khả năng sáng tạo. Kết quả cho thấy khi IQ của một người vượt qua ngưỡng 86 (ranh giới giữa IQ thấp và bình thường), thì điểm IQ không còn ảnh hưởng nhiều đến khả năng sáng tạo.
80% dân số có IQ trên 86. Có nghĩa là hàng tỷ người bạn gặp ngoài kia có thể có khả năng sáng tạo không kém cạnh gì một thiên tài.
Sáng tạo là một kỹ năng, và như mọi kỹ năng khác, nó được mài giũa từ rèn luyện
Tôi từng nghe qua nhiều câu chuyện về những hoạ sỹ truyện tranh dù đang “bí bài” nhưng vẫn phải vẽ đến cùng để kịp xuất bản, những nhạc sỹ phải sáng tác lúc không muốn sáng tác, và những tác giả phải viết bài khi đã ngán chữ đến tận cổ. Tôi thấy họ thật giỏi và chuyên nghiệp. Đó là thành quả sau bao nhiêu năm trời rèn luyện, không phải ai muốn cũng có thể làm được.
Trong sách, tác giả giới thiệu hai mô hình tư duy: hội tụ (convergent) và phân nhánh (divergent). Tư duy hội tụ là quá trình não bộ hoạt động khi ta cần tập trung để giải quyết một vấn đề cụ thể, ví dụ như khi tôi đang viết bài review này. Ngược lại, tư duy phân nhánh thường xảy ra lúc đầu óc chúng ta đang “bay lượn và thơ thẩn” (mind-wandering). Để trở nên sáng tạo hơn, chúng ta phải làm chủ trạng thái “thơ thẩn” tốt hơn.
Nhà vật lý học vĩ đại Albert Einstein nổi tiếng là một người thơ thẩn. Ông có một cái ghế bập bênh đặt trong phòng làm việc và mỗi khi cần sáng tạo, ông lại nằm sõng soài lên ghế, bắt đầu đu đưa, thậm chí là ngủ thiếp đi, để đầu óc được ngao du và đi vào trạng thái mind-wandering.
Tư duy phân nhánh là chìa khoá để sáng tạo. Nếu bạn có thể “rơi” vào trạng thái thơ thẩn bất cứ lúc nào mình muốn, và sau đó quay trở lại với thực tại, bạn sẽ làm chủ được khả năng sáng tạo.
Đường cong sáng tạo: Sự hoà quyện giữa cái quen thuộc và cái mới
The Creative Curve, courtesy by Allen Gannett
Con người thường bắt đầu có thiện cảm với những thứ thân thuộc. Tuy nhiên, về phía bên kia của đường cong hình chuông úp, chúng ta cũng đòi hỏi sự mới lạ (đau khổ chắc từ đây mà ra). Tác giả đưa ra ví dụ về nhiều nghiên cứu, nhiều thương hiệu đã chết yểu trong quá khứ chỉ vì giữ nguyên tính quen thuộc và không chịu thay đổi, không phát triển cái mới, tôi nghĩ cũng không cần nêu lại.
Cái khó của sáng tạo nằm ở chỗ phải đặt một chân vào cái cũ, và đặt chân kia vào cái mới.
Nếu áp dụng câu này vào những bối cảnh khác nhau, chúng ta có thể sáng tạo được nhiều thứ hay ho. Đây cũng là nền tảng của văn hoá Co-Mo (Copy & Modify). Chẳng hạn:
- Hãy tìm thêm những công dụng mới của một cái ghế cũ?
- Hãy viết lại truyện Sơn Tinh – Thuỷ Tinh với một cái kết mới?
- Hãy tìm cách đi từ tầng 5 xuống tầng trệt, nhưng đừng dùng cầu thang?
Nắm được chìa khoá này của tư duy, hy vọng tôi cũng sẽ thấy nhẹ nhõm hơn khi phải sáng tạo trong thời gian tới.
Rating: 8.0
